Druk op ESC om te sluiten

Peptide Lab App Inloggen Artikelen Gids Producten
Meer Peptide Tracker Calculator Beste calculators Peptidestatistieken Contact Nieuwsbrief
Français English Deutsch Español Português العربية Italiano Polski 한국어 日本語 中文 Русский Nederlands Čeština Svenska Türkçe
GLP
1

GLP-1

Glucagon-Like Peptide-1

3297.7 g/mol Molecuulgewicht
C149H226N40O45 Formule
Goedgekeurd (geneesmiddelen) Status
His-Ala-Glu-Gly-Thr-Phe-Thr-Ser-Asp-Val-Ser-Ser-Tyr-Leu-Glu-Gly-Gln-Ala-Ala-Lys-Glu-Phe-Ile-Ala-Trp-Leu-Val-Lys-Gly-Arg
Bijgewerkt op 7 november 2026
GLP-1 Photo: Nataliya Vaitkevich
GLP-1: Semaglutide vs Tirzepatide vs RetatrutideEnglish, subtitles FR · ES · DE · IT · PT

Overzicht

GLP-1 (Glucagon-Like Peptide-1) is een peptidehormoon van 30 aminozuren dat door L-cellen in de dunne darm wordt afgegeven als reactie op voedselinname. Dit peptide, ontdekt in de jaren tachtig, behoort tot de incretinefamilie en speelt een centrale rol bij de regulatie van de glucosestofwisseling en de eetlust.

In tegenstelling tot onderzoekspeptiden zoals BPC-157 of TB-500 zijn GLP-1-receptoragonisten uitgebreid klinisch onderzocht en worden ze inmiddels door gezondheidsautoriteiten wereldwijd (FDA, EMA) goedgekeurd als geneesmiddel voor de behandeling van diabetes type 2 en obesitas.

De therapeutische revolutie van GLP-1-agonisten begon met liraglutide (Victoza, Saxenda) en kreeg een vlucht met semaglutide (Ozempic, Wegovy) en tirzepatide (Mounjaro, Zepbound). In klinische studies lieten deze moleculen een ongekend gewichtsverlies zien van meer dan 15-20% van het uitgangsgewicht, waarmee de normen binnen de metabole geneeskunde opnieuw zijn bepaald.

Werkingsmechanisme

GLP-1 oefent zijn biologische effecten uit door te binden aan de GLP-1R-receptor, een G-eiwitgekoppelde receptor (GPCR) die voorkomt in de alvleesklier, de hersenen, het maag-darmstelsel, het hart en de nieren. Deze binding start een intracellulaire signaalcascade waarbij cAMP en de PKA/EPAC-routes betrokken zijn.

In de alvleesklier stimuleert GLP-1 de insulineafgifte op een glucoseafhankelijke manier: het effect is alleen significant bij een verhoogde bloedsuikerspiegel, waardoor het risico op hypoglykemie beperkt blijft. Het remt ook de afgifte van glucagon door alfacellen, waardoor de glucoseproductie in de lever afneemt. Studies wijzen op een trofisch effect op bètacellen, met bevordering van hun deling en overleving.

Op centraal niveau werkt GLP-1 in op de hypothalamus en de hersenstam om de eetlust te verminderen en het verzadigingsgevoel te vergroten. GLP-1R-receptoren zijn vooral geconcentreerd in de nucleus arcuatus en de nucleus tractus solitarii, sleutelgebieden voor de regulatie van de voedselinname. Activering van deze receptoren moduleert de beloningscircuits, waardoor calorierijk voedsel minder aantrekkelijk wordt.

In het maag-darmstelsel vertraagt GLP-1 de maaglediging, waardoor het verzadigingsgevoel na de maaltijd langer aanhoudt. Deze vertraging helpt ook om pieken in de bloedsuikerspiegel na de maaltijd te dempen. Het effect op de maagmotiliteit is verantwoordelijk voor een aantal bijwerkingen, zoals misselijkheid.

Tirzepatide, een dubbele GIP/GLP-1-agonist, activeert ook de GIP-receptor (Glucose-dependent Insulinotropic Polypeptide) en geeft zo synergetische effecten op vetweefsel en eetlust die geen van beide receptoren afzonderlijk kan bereiken.

Moleculen en klinische werkzaamheid

Semaglutide (Ozempic, Wegovy, Rybelsus)

Langwerkende GLP-1-agonist die eenmaal per week wordt toegediend. In de STEP-studies gaf semaglutide 2,4 mg na 68 weken een gemiddeld gewichtsverlies van 14,9%. De SELECT-studie toonde een vermindering van 20% van ernstige cardiovasculaire events aan. Een orale vorm met hogere dosis voor obesitas (Wegovy-pil, orale semaglutide 25 mg) werd in december 2025 door de FDA goedgekeurd (EU: juli 2026). In OASIS 4 gaf deze een gemiddeld gewichtsverlies van 13,6% na 64 weken, tegenover 2,2% met placebo. Een injectie met een hogere sterkte (Wegovy HD, 7,2 mg) werd in maart 2026 in de VS goedgekeurd, nadat in STEP UP na 72 weken een gemiddeld verlies van 18,7% was bereikt.

Tirzepatide (Mounjaro, Zepbound)

Eerste dubbele GIP/GLP-1-agonist en daarmee een nieuwe therapeutische klasse. In de SURMOUNT-studies gaf tirzepatide 15 mg na 72 weken een gemiddeld gewichtsverlies van 22,5%, meer dan semaglutide. Eerdere indirecte meta-analyses wezen op 3 tot 4 procentpunten extra gewichtsverlies vergeleken met semaglutide. In de directe vergelijkingsstudie SURMOUNT-5 (72 weken, volwassenen met obesitas zonder diabetes) was de gemiddelde gewichtsverandering -20,2% met tirzepatide tegenover -13,7% met semaglutide.

Liraglutide (Victoza, Saxenda)

GLP-1-agonist van de eerste generatie, die dagelijks wordt toegediend. Saxenda (3 mg) is goedgekeurd voor obesitas, met een gemiddeld gewichtsverlies van 8% na 56 weken. Minder effectief dan nieuwere moleculen, maar met een lange veiligheidsgeschiedenis. Blijft relevant voor patiënten die wekelijkse injecties niet verdragen.

Retatrutide (in ontwikkeling)

Drievoudige GLP-1/GIP/glucagon-agonist, de volgende generatie. Fase 2-studies lieten met de hoogste dosis een gewichtsverlies tot 24% na 48 weken zien. Combineert de metabole effecten van alle drie de hormonen, met mogelijk een grotere werkzaamheid. Inmiddels zijn de resultaten van de fase 3-studies TRIUMPH gerapporteerd: in TRIUMPH-4 (knieartrose, gegevens van het bedrijf, december 2025) bedroeg het gemiddelde gewichtsverlies 28,7% (werkzaamheidsestimand) na 68 weken met de hoogste dosis. In TRIUMPH-1 (80 weken, NEJM 2026) was de gemiddelde gewichtsverandering -25,0% (estimand voor het behandelregime) met de hoogste dosis tegenover -3,9% met placebo (28,3% in de werkzaamheidsanalyse van het bedrijf). TRIUMPH-2 (diabetes type 2) en TRIUMPH-3 (hart- en vaatziekten) volgden in juli 2026. Lilly is van plan retatrutide in het eerste kwartaal van 2027 bij de FDA in te dienen. Het is nergens goedgekeurd.

Orforglipron (Foundayo)

Eerste orale GLP-1-receptoragonist met een klein molecuul (geen peptide). Op 1 april 2026 door de FDA goedgekeurd voor chronisch gewichtsbeheer. Op 15 oktober 2026 adviseerde het CHMP van de EMA goedkeuring in de EU voor gewichtsbeheer en diabetes type 2. In ATTAIN-1 (72 weken) was de gemiddelde gewichtsverandering -11,2% bij de hoogste geteste dosis tegenover -2,1% met placebo.

Goedgekeurde indicaties

GLP-1-receptoragonisten zijn momenteel goedgekeurd voor meerdere therapeutische indicaties, en het toepassingsgebied wordt voortdurend uitgebreid:

Diabetes type 2: de belangrijkste historische indicatie. Ozempic, Mounjaro en Victoza zijn goedgekeurd als tweedelijnsbehandeling na metformine en laten een aanzienlijke daling van HbA1c zien (gemiddeld 1-2%), plus cardiovasculaire bescherming bij patiënten met een hoog risico.

Obesitas en overgewicht: Wegovy (semaglutide 2,4 mg) en Zepbound (tirzepatide) zijn goedgekeurd voor volwassenen met een BMI ≥30, of een BMI ≥27 met bijkomende aandoeningen. Deze indicaties hebben ertoe bijgedragen dat obesitas wordt gezien als een medisch behandelbare ziekte. Inmiddels heeft de FDA ook een orale semaglutide voor obesitas goedgekeurd (Wegovy-pil, december 2025), een semaglutide-injectie met een hogere sterkte (Wegovy HD, maart 2026) en orforglipron (Foundayo, april 2026), de eerste orale niet-peptide GLP-1-agonist.

Metabole steatohepatitis (MASH): in augustus 2025 keurde de FDA semaglutide goed voor de behandeling van MASH (voorheen NASH), na positieve resultaten van de ESSENCE-studie. Deze nieuwe indicatie opent een aanzienlijke markt voor metabole leveraandoeningen.

Hartfalen: afgeronde studies hebben mensen met obesitas en hartfalen met behouden ejectiefractie (HFpEF) onderzocht: STEP-HFpEF (semaglutide, 2023) verbeterde de klachten, lichamelijke beperkingen en inspanningscapaciteit, en SUMMIT (tirzepatide, 2025) verminderde over een mediane periode van twee jaar de combinatie van cardiovasculaire sterfte of verslechtering van hartfalen (9,9% tegenover 15,3% van de deelnemers).

Neurodegeneratieve aandoeningen: voorlopige studies onderzoeken het neuroprotectieve potentieel van GLP-1-agonisten bij de ziekte van Alzheimer en de ziekte van Parkinson, met bemoedigende resultaten die nog bevestiging vereisen. De fase 3-studies EVOKE en EVOKE+ met orale semaglutide bij de ziekte van Alzheimer in een vroeg stadium (3.808 deelnemers) vertraagden de ziekteprogressie echter niet (november 2025).

Bijwerkingen en voorzorgsmaatregelen

GLP-1-agonisten hebben een kenmerkend bijwerkingenprofiel, vooral van het maag-darmstelsel, over het algemeen van voorbijgaande aard en afhankelijk van de dosis:

Maag-darmklachten (30-50% van de patiënten): misselijkheid, braken, diarree, obstipatie. Deze klachten komen vaker voor bij de start van de behandeling en nemen na verloop van tijd af. Geleidelijke dosisverhoging wordt aanbevolen om ze te beperken. Een vertraagde maaglediging kan een langdurig vol gevoel veroorzaken.

Risico op pancreatitis: er zijn gevallen van acute pancreatitis gemeld, hoewel het oorzakelijk verband niet met zekerheid is vastgesteld. Patiënten met pancreatitis in de voorgeschiedenis moeten zorgvuldig worden gecontroleerd. De behandeling moet worden stopgezet bij vermoeden van pancreatitis.

Schildkliertumoren: dierstudies lieten bij knaagdieren een verhoogd risico op medullaire schildkliertumoren zien. Dit risico is bij mensen niet bevestigd, maar GLP-1-agonisten zijn gecontra-indiceerd bij patiënten met het MEN2-syndroom of met medullair schildkliercarcinoom in de familie.

Verlies van spiermassa: recent onderzoek (november 2025) liet zien dat het gewichtsverlies tijdens behandeling met GLP-1-agonisten een aanzienlijk aandeel magere massa omvat (tot 40% van het totale verlies). Voldoende eiwitinname en krachttraining worden aanbevolen om de spiermassa te behouden.

Risico op gastroparese: er zijn gevallen van ernstige gastroparese gemeld, die soms het stopzetten van de behandeling noodzakelijk maakten. Patiënten met stoornissen van de maagmotiliteit in de voorgeschiedenis moeten zorgvuldig worden beoordeeld.

Geneesmiddelinteracties: een vertraagde maaglediging kan de opname van andere orale geneesmiddelen beïnvloeden. Orale anticonceptiva, antibiotica en geneesmiddelen met een smalle therapeutische breedte vragen bijzondere aandacht.

Wat het bewijs niet aantoont

Geneesmiddelen op basis van GLP-1 worden ondersteund door grote gerandomiseerde studies, maar verschillende veelgehoorde overtuigingen gaan verder dan de gegevens.

Blijvende resultaten na het stoppen. In de verlengde STEP 1-studie kwamen mensen die met semaglutide stopten binnen een jaar ongeveer twee derde van het verloren gewicht weer aan, en verdwenen hun cardiometabole verbeteringen grotendeels. Een vergelijkbaar patroon werd gezien in SURMOUNT-4 toen tirzepatide door placebo werd vervangen. Geen enkel GLP-1-geneesmiddel heeft duurzaam gewichtsverlies na het einde van de behandeling aangetoond.

Vergelijkingen tussen moleculen. Slechts enkele studies vergelijken deze middelen rechtstreeks. SURMOUNT-5 is de belangrijkste directe vergelijkingsstudie bij obesitas (tirzepatide -20,2% tegenover semaglutide -13,7% na 72 weken). Vergelijkingen met orforglipron, de Wegovy-pil of retatrutide berusten op afzonderlijke studies met verschillende populaties en analyses, dus verschillen van enkele procentpunten daartussen mogen niet als bewezen worden gezien.

Effecten van de nieuwste middelen op harde eindpunten. Voor semaglutide zijn er uitkomstgegevens over hartaanvallen, beroertes en nierziekte (SELECT, FLOW, SOUL). Voor retatrutide en orforglipron zijn er nog geen afgeronde uitkomststudies. In TRIUMPH-3 waren er te weinig cardiovasculaire events om conclusies te trekken. TRIUMPH-1 (NEJM) en TRIUMPH-2 (The Lancet) zijn gepubliceerd, maar andere resultaten van retatrutide zijn tot nu toe alleen bekend uit aankondigingen van het bedrijf.

Hartfalen. STEP-HFpEF (semaglutide) en SUMMIT (tirzepatide) lieten minder klachten zien en, in SUMMIT, minder gevallen van verslechterend hartfalen of cardiovasculaire sterfte bij mensen met obesitas en hartfalen met behouden ejectiefractie. Deze studies waren bescheiden van omvang en tonen geen voordeel aan bij mensen zonder obesitas.

Lichaamssamenstelling en de lange termijn. Een deel van het verloren gewicht is magere massa, en de gevolgen voor kracht en functie op de lange termijn zijn niet vastgesteld. Studies duren hooguit enkele jaren, en gegevens over zwangerschap, ouderen en adolescenten blijven beperkt. Effecten op de hersenen, zoals een mogelijk voordeel bij de ziekte van Alzheimer, zijn niet bevestigd: de fase 3-studies EVOKE met orale semaglutide vertraagden de progressie van de ziekte van Alzheimer niet.

Zeldzame risico’s. De EMA concludeerde in 2025 dat NAION, een plotseling verlies van het gezichtsvermogen in één oog, een zeer zeldzame bijwerking van semaglutide is (tot 1 op 10.000 mensen). Of dit voor de hele klasse geldt, wordt nog onderzocht. Van apotheekbereidingen (compounded producten) en producten die alleen voor onderzoek bedoeld zijn is de inhoud niet gecontroleerd, en studieresultaten mogen niet zomaar op deze producten worden doorgetrokken.

Test je kennis

Snelle quiz · 6 vragen

Veelgestelde vragen

Is GLP-1 een natuurlijk peptide?
Ja, GLP-1 is een peptidehormoon dat van nature door L-cellen in de dunne darm wordt aangemaakt na maaltijden. Geneesmiddelen zoals Ozempic en Mounjaro zijn aangepaste synthetische analogen met een langere werkingsduur (halfwaardetijd van meerdere dagen, tegenover minuten voor natief GLP-1).
Wat is het verschil tussen Ozempic en Wegovy?
Ozempic en Wegovy bevatten allebei semaglutide. Ozempic is goedgekeurd voor diabetes type 2 (doses tot 2 mg), terwijl Wegovy specifiek is goedgekeurd voor obesitas met een hogere maximale dosis (2,4 mg). De formulering en het schema voor dosisverhoging verschillen enigszins.
Kun je GLP-1-agonisten zonder recept kopen?
Nee. Semaglutide, tirzepatide en liraglutide zijn receptplichtige geneesmiddelen in alle landen waar ze op de markt zijn. Aankoop zonder recept brengt het risico met zich mee van namaak- of ondergedoseerde producten en ontneemt je de noodzakelijke medische begeleiding.
Hoe lang duurt het voordat je resultaat ziet?
Gewichtsverlies begint meestal in de eerste weken van de behandeling, maar de beste resultaten worden bereikt na 12-18 maanden continu gebruik. Klinische studies laten zien dat het meeste gewichtsverlies in de eerste 60 weken optreedt, waarna het gewicht stabiliseert.
Wat gebeurt er als de behandeling wordt gestopt?
Studies laten een aanzienlijke gewichtstoename zien (ongeveer 2/3 van het verloren gewicht) in het jaar na het stoppen van de behandeling. GLP-1-agonisten worden beschouwd als chronische behandelingen, vergelijkbaar met bloeddrukverlagers, waarbij continu gebruik nodig is om de voordelen te behouden.
Is tirzepatide effectiever dan semaglutide?
Indirecte meta-analyses wezen op ongeveer 3 tot 4 procentpunten meer gewichtsverlies met tirzepatide. In de eerste directe vergelijkingsstudie bij obesitas, SURMOUNT-5 (72 weken), was de gemiddelde gewichtsverandering -20,2% met tirzepatide tegenover -13,7% met semaglutide. Dit verschil wordt toegeschreven aan het dubbele GIP/GLP-1-mechanisme, dat synergetische effecten op de stofwisseling en eetlust geeft.
Bestaat er een orale vorm van GLP-1?
Ja. Orale semaglutide is sinds 2019 goedgekeurd voor diabetes (Rybelsus), en een orale semaglutide met hogere dosis voor obesitas (Wegovy-pil, 25 mg) sinds december 2025 in de VS en juli 2026 in de EU. Het maakt gebruik van een technologie voor verbeterde opname (SNAC), waardoor het peptide via de maag kan worden opgenomen. In OASIS 4 was het gemiddelde gewichtsverlies 13,6% na 64 weken tegenover 2,2% met placebo. Sinds april 2026 is orforglipron (Foundayo), een niet-peptide GLP-1-pil, in de VS ook goedgekeurd voor obesitas.

Wetenschappelijke bronnen

  1. Wilding JPH, Batterham RL, Calanna S, et al. (2021). Once-Weekly Semaglutide in Adults with Overweight or Obesity. New England Journal of Medicine, 384(11), 989-1002. (PubMed · DOI)
  2. Jastreboff AM, Aronne LJ, Ahmad NN, et al. (2022). Tirzepatide Once Weekly for the Treatment of Obesity. New England Journal of Medicine, 387(3), 205-216. (PubMed · DOI)
  3. Lincoff AM, Brown-Frandsen K, Colhoun HM, et al. (2023). Semaglutide and Cardiovascular Outcomes in Obesity without Diabetes. New England Journal of Medicine, 389(24), 2221-2232. (PubMed · DOI)
  4. Drucker DJ (2018). Mechanisms of Action and Therapeutic Application of Glucagon-like Peptide-1. Cell Metabolism, 27(4), 740-756. (PubMed · DOI)
  5. Rosenstock J, Wysham C, Frías JP, et al. (2021). Efficacy and safety of a novel dual GIP and GLP-1 receptor agonist tirzepatide in patients with type 2 diabetes (SURPASS-1). Lancet, 398(10295), 143-155. (PubMed · DOI)
  6. Jastreboff AM, Kaplan LM, Frías JP, et al. (2023). Triple-Hormone-Receptor Agonist Retatrutide for Obesity - A Phase 2 Trial. New England Journal of Medicine, 389(6), 514-526. (PubMed · DOI)
  7. Aronne LJ, Horn DB, le Roux CW, et al. (2025). Tirzepatide as Compared with Semaglutide for the Treatment of Obesity. New England Journal of Medicine, 393(1), 26-36. (PubMed · DOI)
  8. Wharton S, Lingvay I, Bogdanski P, et al. (2025). Oral Semaglutide at a Dose of 25 mg in Adults with Overweight or Obesity. New England Journal of Medicine, 393(11), 1077-1087. (PubMed · DOI)
  9. Wharton S, Aronne LJ, Stefanski A, et al. (2025). Orforglipron, an Oral Small-Molecule GLP-1 Receptor Agonist for Obesity Treatment. New England Journal of Medicine, 393(18), 1796-1806. (PubMed · DOI)
  10. Jastreboff AM, Kaplan LM, Davies MJ, et al. (2026). Retatrutide, a Triple Hormone Receptor Agonist, for Treatment of Obesity. New England Journal of Medicine, 395(18), 1781-1793. (PubMed · DOI)
  11. Bellido V, le Roux CW, Ekinci EI, et al. (2026). Retatrutide in adults with obesity and type 2 diabetes (TRIUMPH-2): a double-blind, parallel-group, randomised, placebo-controlled, phase 3 trial. Lancet, 408(10563), 1455-1472. (PubMed · DOI)
  12. Kosiborod MN, Abildstrøm SZ, Borlaug BA, et al. (2023). Semaglutide in Patients with Heart Failure with Preserved Ejection Fraction and Obesity. New England Journal of Medicine, 389(12), 1069-1084. (PubMed · DOI)
  13. Packer M, Zile MR, Kramer CM, et al. (2025). Tirzepatide for Heart Failure with Preserved Ejection Fraction and Obesity. New England Journal of Medicine, 392(5), 427-437. (PubMed · DOI)
  14. Wilding JPH, Batterham RL, Davies M, et al. (2022). Weight regain and cardiometabolic effects after withdrawal of semaglutide: The STEP 1 trial extension. Diabetes, Obesity and Metabolism, 24(8), 1553-1564. (PubMed · DOI)

Deze inhoud is uitsluitend bedoeld voor informatieve en educatieve doeleinden. Het vormt geen medisch advies. Raadpleeg een zorgverlener voordat je beslissingen neemt. Lees onze volledige medische disclaimer

Retatrutide
Retatrutide
Ontdekken →