Druk op ESC om te sluiten

Peptide Lab App Inloggen Artikelen Gids Producten
Meer Peptide Tracker Calculator Beste calculators Peptidestatistieken Contact Nieuwsbrief
Français English Deutsch Español Português العربية Italiano Polski 한국어 日本語 中文 Русский Nederlands Čeština Svenska Türkçe
ARA-290
Cibinetide

ARA-290 (Cibinetide)

Cibinetide, pyroglutamaat helix B surface peptide (pHBSP)

1257.33 g/mol Molecuulgewicht
C₅₁H₈₄N₁₆O₂₁ Molecuulformule
Onderzoeksfase. Fase 2-studies afgerond, niet goedgekeurd door de FDA of de EMA. Status
Pyr-Glu-Gln-Leu-Glu-Arg-Ala-Leu-Asn-Ser-Ser (11 amino acids, N-terminal pyroglutamate)
Bijgewerkt op 7 november 2026
ARA-290 (Cibinetide) Photo: Zakir Rushanly

Wat is ARA-290 (cibinetide)?

ARA-290 is de ontwikkelcode van een synthetisch peptide met als internationale generieke naam cibinetide. In de literatuur komt het ook voor als pyroglutamaat helix B surface peptide (pHBSP). Voor farmaceutische begrippen is het molecuul kort: 11 aminozuren, met de sequentie Pyr-Glu-Gln-Leu-Glu-Arg-Ala-Leu-Asn-Ser-Ser, een molecuulformule van C₅₁H₈₄N₁₆O₂₁ en een molecuulgewicht van ongeveer 1257,33 g/mol. Het eerste residu is een pyroglutamaat, een gecycliseerde vorm van glutaminezuur.

De sequentie is niet willekeurig. Ze geeft een specifiek oppervlak van erytropoëtine (EPO) weer, het hormoon dat vooral bekend is om de aanmaak van rode bloedcellen. Onderzoekers hadden al lang gezien dat EPO ook weefsel onder stress lijkt te beschermen op manieren die moeilijk alleen met erytropoëse te verklaren zijn. Onderzoek dat in 2008 in de Proceedings of the National Academy of Sciences werd gepubliceerd, meldde dat deze weefselbeschermende effecten nagebootst konden worden door kleine niet-erytropoëtische peptiden die een deel van de driedimensionale structuur van EPO weergeven, en wees specifiek het oppervlak van helix B aan als het relevante gebied.

ARA-290 is de klinische kandidaat die uit die redenering is voortgekomen. Wat het bijzonder maakt onder de peptiden die in online gemeenschappen worden besproken, is dat het niet bij het dierstadium is gebleven. Het doorliep een reeks geregistreerde, placebogecontroleerde studies bij mensen, vooral bij sarcoïdose-gerelateerde small fiber neuropathie, en de resultaten zijn gepubliceerd in peer-reviewed tijdschriften. Dat is een hogere lat dan de meeste onderzoekspeptiden halen.

Het is even belangrijk om de grens van dat dossier te benoemen. Cibinetide is voor geen enkele indicatie goedgekeurd door de Amerikaanse Food and Drug Administration of door het Europees Geneesmiddelenbureau. De gepubliceerde gegevens bij mensen komen uit fase 2-studies met kleine steekproeven en korte follow-up. Deze gids is educatief en vormt geen medisch advies, en suggereert evenmin dat iemand dit peptide zou moeten verkrijgen of toedienen.

Hoe interageert ARA-290 met de aangeboren herstelreceptor?

Het farmacologische uitgangspunt van ARA-290 berust op het idee dat EPO signaleert via meer dan één receptorconfiguratie. Het klassieke erytropoëtische signaal verloopt via een homodimeer van de EPO-receptor (EPOR), twee identieke subeenheden die reageren op circulerend EPO en de rijping van voorlopers van rode bloedcellen in het beenmerg aansturen. Dit is de route die recombinant EPO benut bij bloedarmoede door chronische nierziekte.

Voor de weefselbeschermende effecten is een tweede configuratie voorgesteld. In een overzichtsartikel uit 2016 in PAIN Reports beschreven Dahan en collega's de aangeboren herstelreceptor (innate repair receptor, IRR) als een heteromeer waarin de EPO-receptor samenkomt met de bèta-gemeenschappelijke receptor (CD131), een subeenheid die met verschillende cytokinereceptoren gedeeld wordt. Volgens dat model activeert het aanspreken van de IRR tegelijk ontstekingsremmende routes en weefselherstelroutes, een andere biologische uitkomst dan het stimuleren van erytropoëse.

Twee kenmerken van dit model zijn van belang bij de interpretatie van het klinische onderzoek. Ten eerste wordt de IRR beschreven als een receptor die vooral wordt samengesteld en tot expressie komt in weefsels die al beschadigd of metabool belast zijn, en niet overal permanent beschikbaar is. Als dat klopt, zou een IRR-agonist bij voorkeur werken waar schade gaande is, wat een plausibele verklaring is voor het feit dat onderzoekers effecten zochten in beschadigde zenuwvezels in plaats van in gezond weefsel. Ten tweede voorspelt de identiteit van de receptor wat er niet zou moeten gebeuren: een selectieve IRR-agonist zou het beenmerg niet noemenswaardig mogen stimuleren.

Deze mechanistische verklaring is coherent en veel geciteerd, maar nog steeds een model en geen vaststaand feit. De samenstelling en signalering van de aangeboren herstelreceptor blijven een actieve onderzoeksvraag, en over de rol van de bèta-gemeenschappelijke receptor in EPO-gemedieerde bescherming wordt in de literatuur nog gediscussieerd. Lezers moeten het mechanisme beschouwen als de werkhypothese die de studies heeft geleid, niet als bewijs dat de studies geslaagd zijn.

Waarom stimuleert ARA-290 de aanmaak van rode bloedcellen niet?

De ontwerplogica is structureel. Het gebied van EPO dat aan de klassieke homodimere receptor bindt en het gebied dat het helix B-oppervlak weergeeft, zijn niet hetzelfde. Door alleen de 11 residuen te synthetiseren die overeenkomen met het helix B-oppervlak, wilden de ontwikkelaars het herstelgerelateerde signaal behouden en het erytropoëtische signaal weglaten. Het PNAS-artikel uit 2008 waarin deze peptiden werden geïntroduceerd, beschrijft ze uitdrukkelijk als niet-erytropoëtisch, terwijl ze in experimentele modellen weefselbeschermende activiteit behouden.

Deze scheiding is vanuit geneesmiddelenontwikkeling het belangrijkste verkoopargument van het molecuul, en ze pakt een echt klinisch probleem aan. Recombinant EPO en verwante erytropoëse-stimulerende middelen brengen erkende hematologische en cardiovasculaire risico's met zich mee wanneer de erytrocytenmassa wordt opgedreven, wat elke poging beperkt om EPO zelf in hoge doses als weefselbeschermend middel te gebruiken. Een peptide dat herstelsignalering aanspreekt zonder die beperking zou in principe een ander risicoprofiel mogelijk maken.

In de gepubliceerde studies bij mensen controleerden de onderzoekers klinische en laboratoriumparameters en meldden zij geen hematologische veiligheidssignalen. De gerandomiseerde, dubbelblinde pilotstudie uit 2012 in Molecular Medicine vermeldde dat klinische of laboratoriumbeoordelingen bij sarcoïdosepatiënten tijdens vier weken dosering geen veiligheidsproblemen aan het licht brachten. De latere fase 2b-studie meldde in geen enkele behandelgroep significante veiligheidsproblemen.

Eén kanttekening verdient nadruk. Het ontbreken van een erytropoëtisch effect is niet hetzelfde als het ontbreken van risico. Een molecuul dat ontstekingssignalering moduleert, kan in principe gevolgen hebben die korte studies in kleine populaties niet zijn opgezet om op te sporen, bijvoorbeeld voor immuunbewaking of voor weefselremodellering over lange perioden. Niets in het gepubliceerde dossier toont veiligheid op lange termijn aan, en geen enkele gepubliceerde studie volgde deelnemers langer dan enkele maanden.

Wat toonden de studies naar neuropathie bij sarcoïdose?

Het meest ontwikkelde programma bij mensen voor cibinetide richtte zich op small fiber neuropathie in verband met sarcoïdose, een aandoening waarbij dunne, niet-gemyeliniseerde en licht gemyeliniseerde zenuwvezels verloren gaan, met brandende pijn, afwijkende temperatuurwaarneming en autonome klachten als gevolg. De conventionele opties zijn beperkt, en dat is mede de reden dat een middel dat zenuwvezelregeneratie claimt de aandacht trok.

De eerste gepubliceerde studie was een gerandomiseerde, dubbelblinde pilotstudie in Molecular Medicine in 2012. Tweeëntwintig sarcoïdosepatiënten met symptomen van small fiber neuropathie kregen gedurende vier weken ofwel ARA-290 in een dosis van 2 mg intraveneus driemaal per week (12 patiënten), ofwel placebo (10 patiënten). De auteurs meldden bij week 4 een significante verbetering van de score op de Small Fiber Neuropathy Screening List ten opzichte van placebo, naast veranderingen in de dimensies pijn en lichamelijk functioneren van de SF-36-vragenlijst, en geen veiligheidsproblemen bij klinische of laboratoriumbeoordeling.

Een tweede geblindeerde, placebogecontroleerde studie, in 2013 gepubliceerd in Molecular Medicine, stapte over op dagelijkse subcutane dosering gedurende 28 dagen. Naast verbetering van door patiënten gerapporteerde symptomen meldden de auteurs een significante toename van de dichtheid van kleine corneale zenuwvezels, veranderingen in de temperatuurgevoeligheid van de huid en een toename van het inspanningsvermogen, gemeten met de zesminutenwandeltest. Dagelijkse toediening van 4 mg subcutaan werd beschreven als goed verdragen, zonder ernstige bijwerkingen tijdens de dosering of in de follow-upperiode.

De grootste gepubliceerde studie is de fase 2b-studie uit 2017 in Investigative Ophthalmology and Visual Science. Daarin werden 64 deelnemers met sarcoïdose-gerelateerd verlies van kleine zenuwvezels en neuropathische pijn opgenomen, gerandomiseerd naar 28 dagen subcutaan cibinetide in een dosis van 1 mg, 4 mg of 8 mg per dag, of naar placebo. Het primaire eindpunt was het oppervlak van de corneale zenuwvezels, gemeten met corneale confocale microscopie. Bij de dosis van 4 mg werd een significante toename ten opzichte van placebo waargenomen, overeenkomend met ruwweg 23 procent boven de uitgangswaarde, en de auteurs meldden ook een significante toename van de lengte van GAP-43-positieve intra-epidermale zenuwvezels in de huid, een marker voor regenererende vezels. In geen enkele behandelgroep werden significante veiligheidsproblemen waargenomen.

StudieOpzetGerapporteerde dosering in de studieBelangrijkste gerapporteerde uitkomst
Heij et al., 2012Gerandomiseerde, dubbelblinde pilotstudie, 22 patiënten2 mg intraveneus, 3 keer per week, 4 wekenVerbeterde symptoomscore (SFNSL) ten opzichte van placebo bij week 4
Dahan et al., 2013Geblindeerde, placebogecontroleerde fase 24 mg subcutaan per dag, 28 dagenVerbetering van symptomen, hogere dichtheid van corneale zenuwvezels, grotere afstand bij de zesminutenwandeltest
Culver et al., 2017Gerandomiseerde fase 2b, 64 deelnemers1, 4 of 8 mg subcutaan per dag, 28 dagenOppervlak van corneale zenuwvezels nam bij 4 mg ongeveer 23 procent toe ten opzichte van de uitgangswaarde, versus placebo

Deze doseringen worden hier alleen vermeld om te beschrijven wat de studies hebben onderzocht. Het zijn geen richtlijnen, en niets in dit artikel mag als protocol worden gelezen. Een dosis-responscurve die bij een middelhoge dosis piekt, zoals in de fase 2b-studie, is op zichzelf een reden voor voorzichtigheid en geen reden om te extrapoleren.

Wat toont het bewijs bij diabetes?

De tweede klinische onderzoekslijn was metabool. Een studie die in 2014 in Molecular Medicine verscheen, onderzocht ARA-290 bij patiënten met type 2-diabetes. Deelnemers dienden zichzelf gedurende 28 dagen dagelijks 4 mg subcutaan of placebo toe en werden daarna nog een maand zonder dosering gevolgd, voor een totale observatieperiode van 56 dagen.

De auteurs meldden dat proefpersonen die ARA-290 kregen een verbetering lieten zien van HbA1c en van de lipidenprofielen gedurende de observatieperiode van 56 dagen, en dat neuropathische symptomen, beoordeeld met de PainDetect-vragenlijst, in de ARA-290-groep significant verbeterden. Ze meldden ook dat het regime niet gepaard ging met significante geneesmiddelgerelateerde bijwerkingen. Hun conclusie was dat het peptide mogelijk zowel de metabole controle als de neuropathie bij type 2-diabetes ten goede komt en verdere klinische evaluatie verdient.

Dit is de oorsprong van de vaak herhaalde bewering dat ARA-290 diabetische neuropathie aanpakt. Die bewering moet in context worden geplaatst. De studie mat een door de patiënt gerapporteerde vragenlijst over neuropathische symptomen in een kleine populatie met type 2-diabetes gedurende vier weken dosering. Het was geen specifiek opgezette studie met voldoende statistische power bij gediagnosticeerde diabetische perifere neuropathie met harde klinische eindpunten, en ze is niet herhaald in een groter fase 3-programma.

Een andere diabetescomplicatie werd getest met een duidelijk negatief primair resultaat. Een fase 2-studie, in 2020 gepubliceerd in het Journal of Clinical Medicine, onderzocht cibinetide bij diabetisch macula-oedeem. Negen patiënten werden geworven en acht voltooiden een kuur van 12 weken met dagelijkse zelftoediening van 4 mg subcutaan. Gezichtsscherpte, netvliesdikte, netvliesgevoeligheid en traanproductie verbeterden gemiddeld niet. De auteurs meldden dat de kuur veilig was, zonder ernstige bijwerkingen of reacties en zonder aantoonbare anti-cibinetide-antilichamen, en merkten tegelijk op dat sommige individuele deelnemers veranderingen vertoonden in centrale netvliesdikte, traanproductie, diabetesregulatie en albuminurie.

Alles bij elkaar is het diabetesonderzoek echt gemengd. Eén kleine studie leverde bemoedigende metabole en symptoomsignalen op, en een andere kleine studie bij een andere diabetescomplicatie haalde de werkzaamheidsdoelen niet, terwijl de verdraagbaarheid werd bevestigd. Gemengde vroege resultaten zijn normaal in de geneesmiddelenontwikkeling. Ze zijn geen basis om te concluderen dat het peptide werkt.

Wat is er preklinisch onderzocht?

Dieronderzoek vormt de basis van het programma bij mensen en breidt het uit. Een studie in Molecular Pain uit 2014 onderzocht ARA-290 in een rattenmodel van neuropathische pijn. De auteurs meldden langdurige verlichting van neuropathische pijn samen met onderdrukking van de microgliarespons in het ruggenmerg, en koppelden het gedragseffect aan een vermindering van neuro-inflammatoire activatie in het ruggenmerg in plaats van aan klassieke pijnstilling.

Een afzonderlijk team meldde in 2014 in PLoS ONE dat een van EPO afgeleid niet-erytropoëtisch peptide experimentele auto-immuunneuritis verbeterde, een diermodel van inflammatoire perifere zenuwziekte, via onderdrukking van ontsteking en weefselbescherming, met betere zenuwregeneratie en remyelinisatie. Dit past bij de bredere bewering dat het molecuul inwerkt op de ontstekingsomgeving rond beschadigde zenuwen.

Andere preklinische richtingen waren orgaanbescherming in modellen van ischemische en inflammatoire schade en het overleven van getransplanteerde eilandjes van Langerhans. De belangstelling voor de eilandjes komt terug in het regelgevende dossier: het Europees Geneesmiddelenbureau kende cibinetide een weesgeneesmiddelstatus toe voor het voorkomen van transplantaatverlies bij transplantatie van eilandjes van Langerhans (EU/3/16/1721). Preklinische plausibiliteit en een regelgevende aanduiding staan beide ver af van aangetoond klinisch voordeel.

Diermodellen van neuropathie en ontsteking laten zich in het algemeen slecht vertalen naar ziekten bij mensen, en daarom loopt het onderscheid tussen preklinisch en klinisch bewijs door deze hele gids. Lezers die het bredere principe achter die voorzichtigheid willen kennen, vinden het in ons overzicht van peptiden die bij ontsteking zijn onderzocht, waar dezelfde kloof in het grootste deel van het vakgebied terugkomt.

Hoe sterk is het bewijs over het geheel genomen?

Een eerlijke beoordeling van het bewijs voor ARA-290 komt uit op een ongemakkelijk midden. Aan de positieve kant heeft het molecuul een gedefinieerde structuur, een uitgesproken mechanistische hypothese, gerandomiseerde placebogecontroleerde studies bij mensen, vooraf gespecificeerde eindpunten en resultaten die in geïndexeerde peer-reviewed tijdschriften zijn gepubliceerd. Vergeleken met peptiden waarvan de hele reputatie op studies bij knaagdieren en gebruikersverhalen rust, is dat een aanzienlijk sterker dossier.

Aan de beperkende kant is elke gepubliceerde studie bij mensen klein. De grootste randomiseerde 64 deelnemers. De doseringsperioden waren 28 dagen in de studies bij sarcoïdose en type 2-diabetes en 12 weken in de studie bij macula-oedeem. Er zijn geen fase 3-resultaten gepubliceerd, en het klinische programma lijkt niet te zijn doorgegaan naar confirmerende studies. Korte, kleine studies in een vroege fase leveren routinematig signalen op die later niet worden gerepliceerd.

Ook de keuze van het eindpunt verdient aandacht. Het primaire eindpunt van de fase 2b-studie was het oppervlak van de corneale zenuwvezels, een structurele surrogaatmaat die met corneale confocale microscopie wordt gemeten. De onderzoekers publiceerden zelf in 2018 in Scientific Reports methodologisch werk waarin ze betoogden dat het vezeloppervlak informatie toevoegt bovenop conventionele dichtheidsmetingen en kan helpen om de respons op behandeling te beoordelen. Dat is een redelijk wetenschappelijk argument, en het is ook een herinnering dat een verandering in een surrogaat-beeldvormingsmaat op zichzelf geen bewijs is van blijvend klinisch voordeel voor een patiënt.

Let ten slotte op wie het werk heeft uitgevoerd. De klinische studies en een groot deel van de ondersteunende wetenschap betroffen auteurs die verbonden waren aan of gefinancierd werden door de sponsor die het molecuul ontwikkelt. Dit is gebruikelijk in de farmaceutische ontwikkeling en maakt de gegevens niet ongeldig, maar onafhankelijke replicatie door niet-verbonden groepen is een element dat het dossier momenteel mist. Al met al kan ARA-290 het best worden omschreven als een mechanistisch interessant peptide in onderzoeksfase met veelbelovende maar onbevestigde fase 2-resultaten.

Welke bijwerkingen zijn gemeld?

Het beeld van de verdraagbaarheid in de gepubliceerde studies is consistent, en wordt consistent beperkt door de schaal. De pilotstudie uit 2012 meldde dat patiënten herhaalde intraveneuze infusen verdroegen zonder bijwerkingen die door studiepersoneel werden opgemerkt of zelf werden gemeld, en dat klinische of laboratoriumbeoordelingen geen veiligheidsproblemen aan het licht brachten. De studie uit 2013 beschreef de dagelijkse subcutane toediening van 4 mg als goed verdragen, zonder ernstige bijwerkingen tijdens de dosering of follow-up.

De fase 2b-studie meldde in geen van de vier behandelgroepen significante veiligheidsproblemen gedurende 28 dagen. De studie bij type 2-diabetes meldde geen significante geneesmiddelgerelateerde bijwerkingen gedurende de observatieperiode van 56 dagen. De studie bij diabetisch macula-oedeem voegde een immunologisch gegeven toe: tijdens 12 weken dagelijkse subcutane toediening werden geen ernstige bijwerkingen of reacties waargenomen en werden geen anti-cibinetide-antilichamen aangetoond, wat een relevant punt is voor elk peptide dat herhaaldelijk wordt toegediend.

Wat dit dossier niet kan vertellen, is belangrijker dan wat het wel kan vertellen. Een paar honderd deelnemers die vier tot twaalf weken zijn blootgesteld, kunnen zeldzame bijwerkingen niet karakteriseren, kunnen geen veiligheid vaststellen tijdens zwangerschap, bij kinderen, bij nier- of leverfunctiestoornissen of in combinatie met andere geneesmiddelen, en kunnen niets zeggen over uitkomsten na maanden of jaren. Elke bewering dat ARA-290 veilig is, zonder die kanttekeningen, geeft het bewijs onjuist weer.

Een afzonderlijke risicocategorie heeft niets met het molecuul zelf te maken. Materiaal dat online als ARA-290 wordt verkocht, wordt niet volgens farmaceutische normen vervaardigd, valt niet onder regelgevend toezicht op identiteit, zuiverheid, endotoxinegehalte of steriliteit, en bevat mogelijk niet wat het etiket claimt. Het algemene probleem van productkwaliteit en de risico's van zelftoediening komt aan bod in ons artikel over de vraag of peptiden veilig zijn. Overweegt u iets uit deze categorie, bespreek dat dan eerst met een gekwalificeerde zorgverlener.

Wat is de regelgevende en juridische status?

Cibinetide is niet goedgekeurd als geneesmiddel door de FDA, de EMA of een andere vergelijkbare grote regelgevende instantie. Het heeft geen handelsvergunning voor sarcoïdose-gerelateerde small fiber neuropathie, voor diabetische neuropathie, voor macula-oedeem of voor enige andere indicatie. Het blijft een stof in onderzoeksfase.

Het heeft wel weesgeneesmiddelstatus (orphan designation), die online vaak ten onrechte als goedkeuring wordt gemeld. In de Europese Unie kreeg cibinetide een weesgeneesmiddelstatus voor de behandeling van sarcoïdose (EU/3/13/1191) en voor het voorkomen van transplantaatverlies bij transplantatie van eilandjes van Langerhans (EU/3/16/1721). In de Verenigde Staten maakte de sponsor in juli 2016 de FDA-weesgeneesmiddelstatus voor ARA-290 bij sarcoïdose bekend, nadat eerder al Amerikaanse weesgeneesmiddel- en fast track-aanduidingen waren verkregen voor neuropathische pijn bij patiënten met sarcoïdose.

De klinische ontwikkeling lijkt inactief: er staat geen cibinetide-studie die na 2016 is gestart op ClinicalTrials.gov, en de meest recente, bij diabetisch macula-oedeem (Belfast, 2016 tot 2017), is beëindigd.

Een weesgeneesmiddelstatus is een stimuleringskader voor de ontwikkeling van producten voor zeldzame aandoeningen. Het biedt regelgevende en commerciële voordelen, zoals kortingen op vergoedingen, protocolondersteuning en marktexclusiviteit als er uiteindelijk goedkeuring wordt verleend. Het zegt niets over de vraag of een product werkt, en aanduidingen kunnen later worden ingetrokken op verzoek van de sponsor of wanneer een ontwikkelprogramma stopt. Een fast track-aanduiding gaat op vergelijkbare wijze over de snelheid van de interactie met de regelgever, niet over de sterkte van het bewijs.

De juridische status voor individuen verschilt sterk per rechtsgebied. In de meeste markten, waaronder de Verenigde Staten en de Europese Unie, worden niet-goedgekeurde peptiden van dit type alleen verkocht als materiaal dat voor laboratoriumonderzoek is bestemd, en het is niet toegestaan ze voor menselijk gebruik op de markt te brengen of te leveren. De regels voor bezit, invoer en levering verschillen van land tot land, en wedstrijdsporters krijgen met een extra laag te maken: stoffen die weefselherstel en groeifactorroutes beïnvloeden vallen onder antidopingtoezicht, dus elke sporter moet de actuele verboden en gemonitorde lijsten van het World Anti-Doping Agency controleren in plaats van aan te nemen dat een peptide is toegestaan.

Hoe verschilt ARA-290 van andere peptiden die online worden besproken?

ARA-290 wordt vaak gegroepeerd met herstelgerichte peptiden, maar het profiel is op twee punten onderscheidend. Het eerste is receptorspecificiteit. In plaats van een brede bewering over weefselgenezing heeft cibinetide een benoemde hypothese over het moleculaire doelwit, het EPOR-CD131-heterodimeer, met een duidelijke structurele onderbouwing waarom het het erytropoëtische effect van het moederhormoon niet zou moeten nabootsen. Het tweede is het bereikte bewijsstadium: geregistreerde, gerandomiseerde, placebogecontroleerde fase 2-studies bij mensen met vooraf gespecificeerde structurele eindpunten.

Dat is een andere situatie dan bij BPC-157, waar de literatuur wordt gedomineerd door preklinisch onderzoek bij knaagdieren zonder gepubliceerde fase 3-studies bij mensen en waar de voorgestelde mechanismen talrijk en minder precies gedefinieerd zijn. Het verschilt ook van thymosine alfa-1, dat een lange onderzoeksgeschiedenis op het gebied van immuunmodulatie heeft en in sommige rechtsgebieden voor specifieke indicaties is goedgekeurd, wat het opnieuw op een andere regelgevende basis plaatst.

De vergelijking snijdt aan twee kanten. Fase 2 bereiken betekent dat ARA-290 strenger is getest dan de meeste peptiden die in omloop zijn. Het betekent ook dat het molecuul is blootgesteld aan het stadium waarin kandidaten het vaakst falen, en dat het nog niet het confirmerende bewijs heeft opgeleverd dat normaal op een positief fase 2b-resultaat volgt. Fase 2 bereiken en daar stoppen is op zichzelf een betekenisvol gegeven.

Voor lezers die het vakgebied in kaart brengen, is de bruikbare les geen ranglijst maar een methode: vraag welke receptor wordt aangesproken, welke studies bij mensen bestaan, hoeveel deelnemers zijn onderzocht, hoe lang, welk eindpunt is gemeten en wie het werk heeft gefinancierd. Toegepast op ARA-290 levert die methode een duidelijk antwoord op. De wetenschap is interessant, de gegevens bij mensen zijn echt maar voorlopig, en de regelgevende status is ondubbelzinnig.

Medische disclaimer: dit artikel is uitsluitend bedoeld voor educatieve doeleinden en bevat geen doseringsinformatie, protocollen of medisch advies. ARA-290 is een onderzoekspeptide dat niet is goedgekeurd voor gebruik bij mensen. Niets hierin mag worden gebruikt om beslissingen over uw gezondheid te nemen. Raadpleeg een gekwalificeerde zorgverlener voor elke medische vraag of voordat u een stof in onderzoeksfase overweegt.

Test je kennis

Snelle quiz · 6 vragen

Veelgestelde vragen

Wat is ARA-290 en hoe hangt het samen met erytropoëtine?
ARA-290, met als internationale generieke naam cibinetide, is een synthetisch peptide van 11 aminozuren dat het helix B-oppervlak van erytropoëtine (EPO) nabootst. Het wordt ook pyroglutamaat helix B surface peptide (pHBSP) genoemd. Het molecuulgewicht is ongeveer 1257,33 g/mol en de formule is C₅₁H₈₄N₁₆O₂₁. Het bevat slechts een klein oppervlaktegebied van het EPO-molecuul, niet het volledige hormoon, en dat is de basis voor de bewering dat het weefselherstelsignalering aanspreekt zonder de aanmaak van rode bloedcellen aan te sturen.
Is ARA-290 goedgekeurd door de FDA of de EMA?
Nee. Cibinetide heeft voor geen enkele indicatie een handelsvergunning van de FDA, de EMA of een andere vergelijkbare regelgevende instantie. Het heeft wel weesgeneesmiddelstatus gekregen, waaronder de Europese status voor sarcoïdose (EU/3/13/1191) en voor het voorkomen van transplantaatverlies bij transplantatie van eilandjes van Langerhans (EU/3/16/1721), plus Amerikaanse weesgeneesmiddel- en fast track-aanduidingen die door de sponsor zijn bekendgemaakt. Dit zijn ontwikkelingsstimulansen en geen goedkeuringen, en ze impliceren niet dat is aangetoond dat het product werkzaam is.
Wat mat de fase 2b-studie bij sarcoïdose eigenlijk?
De fase 2b-studie die in 2017 in Investigative Ophthalmology and Visual Science werd gepubliceerd, nam 64 deelnemers op met sarcoïdose-gerelateerd verlies van kleine zenuwvezels en neuropathische pijn en randomiseerde hen naar 28 dagen subcutaan cibinetide in een dosis van 1 mg, 4 mg of 8 mg per dag, of naar placebo. Het primaire eindpunt was het oppervlak van de corneale zenuwvezels, beoordeeld met corneale confocale microscopie. De dosis van 4 mg gaf een significante toename ten opzichte van placebo, overeenkomend met ongeveer 23 procent boven de uitgangswaarde, en ook de lengte van GAP-43-positieve intra-epidermale zenuwvezels in de huid nam significant toe. Dit zijn structurele surrogaatmaten en geen klinische uitkomsten op lange termijn.
Werkt ARA-290 bij diabetische neuropathie?
Dat is niet vastgesteld. Een studie uit 2014 in Molecular Medicine bij patiënten met type 2-diabetes gebruikte 4 mg subcutaan per dag gedurende 28 dagen en meldde verbeteringen in HbA1c, lipidenprofielen en PainDetect-scores voor neuropathische symptomen over een observatieperiode van 56 dagen. Dat was een kleine studie met een symptomenvragenlijst, geen specifiek opgezette studie met voldoende statistische power bij gediagnosticeerde diabetische perifere neuropathie, en ze is niet bevestigd in een fase 3-programma. Een afzonderlijke kleine fase 2-studie bij diabetisch macula-oedeem verbeterde gemiddeld de gezichtsscherpte of netvliesdikte niet.
Verhoogt ARA-290 het hemoglobine zoals EPO dat doet?
Het molecuul is juist zo ontworpen dat het dat niet doet. Het gebied van EPO dat de klassieke homodimere EPO-receptor activeert, die verantwoordelijk is voor de aanmaak van rode bloedcellen, is niet het gebied dat in ARA-290 is nagebootst, en het PNAS-artikel uit 2008 waarin deze van helix B afgeleide peptiden werden geïntroduceerd, beschreef ze als niet-erytropoëtisch terwijl ze in experimentele modellen weefselbeschermende activiteit behielden. Gepubliceerde studies bij mensen meldden bij klinische en laboratoriumbeoordeling geen hematologische veiligheidssignalen, al waren die studies klein en kort.
Welke bijwerkingen zijn in de studies gemeld?
In de gepubliceerde studies meldden de onderzoekers geen ernstige bijwerkingen die aan het studiegeneesmiddel werden toegeschreven. De pilotstudie uit 2012 meldde geen veiligheidsproblemen bij klinische of laboratoriumbeoordeling, de studie uit 2013 beschreef dagelijkse subcutane dosering van 4 mg als goed verdragen, de fase 2b-studie meldde in geen enkele groep significante veiligheidsproblemen en de studie bij macula-oedeem uit 2020 vond gedurende 12 weken geen anti-cibinetide-antilichamen. Dit stelt alleen gerust over de verdraagbaarheid op korte termijn. Een paar honderd deelnemers die vier tot twaalf weken zijn onderzocht, kunnen zeldzame of vertraagde bijwerkingen niet uitsluiten, en de veiligheid op lange termijn is onbekend.
Waarom leek de ontwikkeling na fase 2 te stoppen?
Er zijn geen fase 3-resultaten voor cibinetide gepubliceerd, en het openbaar beschikbare dossier documenteert geen confirmerend studieprogramma. Geneesmiddelenontwikkeling stopt om veel redenen die in de literatuur niet zichtbaar zijn, waaronder financiering, commerciële prioriteiten, feedback van regelgevers of de eindpuntstrategie. De juiste uitspraak is dat het molecuul positieve fase 2-resultaten bereikte bij een indicatie voor een zeldzame ziekte en dat confirmerend bewijs niet is gepubliceerd. Lezers moeten het ontbreken van fase 3-gegevens niet opvatten als verborgen falen of onderdrukt succes.
Is het legaal om ARA-290 te kopen?
De regels verschillen per rechtsgebied. In de meeste markten, waaronder de Verenigde Staten en de Europese Unie, is cibinetide geen goedgekeurd geneesmiddel en wordt materiaal dat online wordt verkocht uitsluitend voor laboratoriumonderzoek aangeboden, wat betekent dat het niet legaal is om het voor menselijke consumptie op de markt te brengen of te leveren. Zulk materiaal valt bovendien buiten regelgevend toezicht op identiteit, zuiverheid, steriliteit en endotoxinegehalte. Wedstrijdsporters krijgen met extra beperkingen te maken en moeten de actuele antidopinglijsten controleren. Dit artikel is educatief en moedigt het verkrijgen of gebruiken niet aan. Praat met een gekwalificeerde zorgverlener over elk symptoom of elke aandoening die hier wordt genoemd.

Bronnen

  1. Heij L, Niesters M, Swartjes M, et al. (2012). Safety and Efficacy of ARA 290 in Sarcoidosis Patients with Symptoms of Small Fiber Neuropathy: A Randomized, Double-Blind Pilot Study. Molecular Medicine. (link.springer.com)
  2. Dahan A, Dunne A, Swartjes M, et al. (2013). ARA 290 Improves Symptoms in Patients with Sarcoidosis-Associated Small Nerve Fiber Loss and Increases Corneal Nerve Fiber Density. Molecular Medicine. (link.springer.com)
  3. Culver DA, Dahan A, Bajorunas D, et al. (2017). Cibinetide Improves Corneal Nerve Fiber Abundance in Patients With Sarcoidosis-Associated Small Nerve Fiber Loss and Neuropathic Pain. Investigative Ophthalmology and Visual Science, 58(6):BIO52-BIO60. (iovs.arvojournals.org)
  4. Brines M, Dunne A, van Velzen M, et al. (2014). ARA 290, a Nonerythropoietic Peptide Engineered from Erythropoietin, Improves Metabolic Control and Neuropathic Symptoms in Patients with Type 2 Diabetes. Molecular Medicine, 20:658-666. (molmed.biomedcentral.com)
  5. Dahan A, Brines M, Niesters M, Cerami A, van Velzen M (2016). Targeting the innate repair receptor to treat neuropathy. PAIN Reports, 1(1):e566. (PMC)
  6. Lois N, Gardner E, McFarland M, et al. (2020). A Phase 2 Clinical Trial on the Use of Cibinetide for the Treatment of Diabetic Macular Edema. Journal of Clinical Medicine, 9(7):2225. (PMC)
  7. Brines M, et al. (2018). Corneal nerve fiber size adds utility to the diagnosis and assessment of therapeutic response in patients with small fiber neuropathy. Scientific Reports. (nature.com)
  8. Swartjes M, van Velzen M, Niesters M, et al. (2014). ARA 290, a peptide derived from the tertiary structure of erythropoietin, produces long-term relief of neuropathic pain coupled with suppression of the spinal microglia response. Molecular Pain, 10:13. (PMC)
  9. Liu Y, Luo B, Han F, et al. (2014). Erythropoietin-Derived Nonerythropoietic Peptide Ameliorates Experimental Autoimmune Neuritis by Inflammation Suppression and Tissue Protection. PLoS ONE, 9(3):e90942. (PMC)
  10. Brines M, Patel NSA, Villa P, et al. (2008). Nonerythropoietic, tissue-protective peptides derived from the tertiary structure of erythropoietin. Proceedings of the National Academy of Sciences USA. (pnas.org)
  11. European Medicines Agency (2013). EU/3/13/1191 orphan designation for treatment of sarcoidosis (cibinetide). EMA Orphan Designations. (ema.europa.eu)
  12. European Medicines Agency (2016). EU/3/16/1721 orphan designation for prevention of graft loss in pancreatic islet transplantation (cibinetide). EMA Orphan Designations. (ema.europa.eu)
  13. ClinicalTrials.gov (2024). The Use of ARA290 for the Treatment of Diabetic Macular Oedema (NCT06626971). ClinicalTrials.gov. (clinicaltrials.gov)

Deze inhoud is uitsluitend bedoeld voor informatieve en educatieve doeleinden. Het vormt geen medisch advies. Raadpleeg een zorgverlener voordat je beslissingen neemt. Lees onze volledige medische disclaimer

GHK-Cu
GHK-Cu
Krachtige anti-aging →