- Rekombinant insan büyüme hormonu (somatropin), hormonun kendisini yerine koyan, hipofizi tamamen devre dışı bırakan 191 amino asitlik bir protein ilaçtır. Büyüme hormonu sekretagog peptidleri ise bir basamak yukarıda, hipofiz üzerinde etki eder ve hâlâ çalışan bir hipofize bağımlıdır.
- Somatropin, teşhis edilmiş büyüme hormonu eksikliği gibi dar tanımlı durumlar için onaylı bir reçeteli ilaçtır. Sekretagoglar arasında yalnızca tesamorelin güncel bir FDA onayına sahiptir ve bu onay, HIV ile ilişkili lipodistrofisi olan kişilerde fazla karın yağının azaltılmasıyla sınırlıdır.
- İnsan verileri dengesizdir. Somatropinin onlarca yıllık kontrollü çalışması ve kayıt takibi vardır. CJC-1295 için sağlıklı yetişkinlerde yayımlanmış kısa süreli farmakoloji verisi bulunur, ipamorelinin seçicilik kanıtları büyük ölçüde klinik öncesidir ve GHRP-6 insan verileri çoğunlukla tek seanslık endokrin çalışmalardan oluşur.
- Sağlıklı genç yetişkinlerde kontrollü çalışmaları inceleyen bir sistematik derleme, büyüme hormonunun vücut kompozisyonunu değiştirdiğini, ancak atletik performans üzerinde çok az etkisi olduğunu, buna karşılık yumuşak doku ödemini ve yorgunluğu artırdığını bulmuştur.
- IGF-1 her iki grup için ortak göstergedir; çünkü büyüme hormonu örneklenmesi zor kısa pulslarla salgılanırken, IGF-1 büyüme hormonu maruziyetini günler boyunca bütünleştirir.
- Her iki grup da Dünya Anti-Doping Ajansı Yasaklı Listesi'nin S2 kategorisinde yer alır ve sermorelin, CJC-1295, tesamorelin, ipamorelin, GHRP'ler ve peptid olmayan ibutamoren (MK-677) dahil, müsabaka içinde ve dışında her zaman yasaktır.
- Bu makale yalnızca eğitim amaçlıdır. Bu bileşiklerin hiçbiri tıbbi gözetim dışında kullanılmamalıdır ve yasal durum ülkeden ülkeye değişir.
İnsanlar HGH ve peptidler dediğinde tam olarak ne karşılaştırılıyor?
HGH ve peptidler ifadesi, önce açıklığa kavuşturulması gereken bir kategori hatası barındırır; çünkü büyüme hormonu da kendisi bir peptittir. İnsan büyüme hormonunun rekombinant formu olan somatropin, dizilimi ön hipofizin ürettiği hormonla aynı olan, 191 amino asitlik tek bir polipeptit zinciridir. Peptit standartlarına göre büyük bir moleküldür; bu yüzden genellikle peptit değil, protein ilaç olarak tanımlanır.
İnsanların karşılaştırmayla gerçekte kastettiği şey, hormon replasmanı ile hormon uyarımı arasındaki farktır. Bir tarafta, deri altı enjeksiyonla uygulanan, farmakope standartlarında üretilen ve biyolojik ürün olarak düzenlenen reçeteli bir ilaç olan rekombinant insan büyüme hormonu yer alır. Diğer tarafta ise genellikle 5 ila 44 amino asit uzunluğunda, çok daha küçük moleküllerden oluşan ve toplu olarak büyüme hormonu sekretagogları adı verilen bir aile bulunur; bunlar hiç büyüme hormonu içermez. Hipotalamus-hipofiz ekseni üzerindeki reseptörlere etki eder ve bezden, zaten ürettiği hormonu daha fazla salgılamasını ister.
Sekretagog ailesi iki farmakolojik alt gruba ayrılır. Birincisi, büyüme hormonu salgılatıcı hormonu (GHRH) taklit eden GHRH analoglarıdır: sermorelin GHRH'nin doğal 1-29 fragmanıdır, CJC-1295 dolaşımda daha uzun kalması için tasarlanmış değiştirilmiş bir analogdur ve tesamorelin stabilize edici bir modifikasyon taşıyan, tam uzunlukta 44 amino asitlik bir GHRH analogudur. İkincisi, GHRH reseptörü yerine GHS-R1a üzerinden etki eden grelin reseptörü agonistleridir: ipamorelin ve GHRP-6 bu gruba girer.
Bu peptidlerle sık sık aynı grupta anılan bir bileşik, kimyasal olarak onlara ait değildir. MK-677 (ibutamoren), grelin reseptörünü de aktive eden, ağızdan etkili, peptit olmayan küçük bir moleküldür. İki yıllık klinik çalışması sekretagog alanındaki en uzun kontrollü veri seti olduğu için bu tartışmaya dahil edilmiştir, ancak peptit olarak tanımlanmamalıdır.
Bu sayfa yalnızca bu iki stratejiyi karşılaştırır. Kas geliştirme niyetlerini veya protokollerini ele almaz; peptidlerin antrenman bağlamında nasıl tartışıldığıyla ilgilenen okurlar, bu konuyu peptidler ve vücut geliştirme genel bakışımızda ayrıca bulacaktır.
Doğrudan replasman ile hipofiz uyarımı mekanizma olarak nasıl farklılaşır?
Büyüme hormonu sabit bir hızla salgılanmaz. Hipofiz onu ayrı ayrı atımlarla salgılar; en büyük pulslar yavaş dalga uykusu sırasında görülür ve bunların arasında dolaşımdaki konsantrasyonlar tespit sınırına yakın seviyelere düşer. Bu pulsatil yapı iki karşıt hipotalamik sinyalle yönetilir: salgıyı artıran büyüme hormonu salgılatıcı hormon ve onu baskılayan somatostatin. Büyüme hormonunun aşağı akım biyolojik sinyallerinin büyük bölümü, yalnızca ne kadar hormon salgılandığına değil, hormonun karaciğere ve diğer dokulara hangi örüntüyle ulaştığına da bağlı görünmektedir.
Enjekte edilen somatropin bu sistemi geçersiz kılar. Dış kaynaklı hormonu, hipotalamusun değil enjeksiyonun belirlediği bir farmakokinetik takvimle dolaşıma verir ve fizyolojik pulsatiliteyi yeniden üretmeyen bir profil oluşturur. Hormon dışarıdan sağlandığı için hipofiz sonuç açısından önemsiz hâle gelir: somatropin, bezi cerrahi, radyoterapi veya tümör nedeniyle tahrip olmuş birinde de aynı şekilde işe yarar. Bu bağımsızlık, onu teşhis edilmiş eksiklik için referans tedavi yapan şeydir; aynı zamanda IGF-1 ve somatostatin üzerinden işleyen negatif geri bildirimin, geriye kalan endojen salgıyı baskılayabilmesinin de nedenidir.
Sekretagoglar bunun tersi yönde çalışır. Sermorelin veya tesamorelin gibi bir GHRH analogu, hipofizin GHRH reseptörüne bağlanır ve bezin zaten üretmeye çalıştığı atımları güçlendirir; bu da ilke olarak salgının pulsatil şeklini korur ve IGF-1 geri bildirim döngüsünü bozmadan bırakır. İpamorelin veya GHRP-6 gibi bir grelin reseptörü agonisti ise hem somatotrop hücre salgısını uyaran hem de somatostatin tonusunu azaltan ayrı bir yol üzerinden çalışır. İki mekanizma birbirini tamamlar; araştırma ortamlarında bir GHRH analogunun bir grelin reseptörü agonistiyle birleştirilmesinin farmakolojik gerekçesi budur.
Bu yukarı akım etkisinin pratik sonucu bir tavan etkisidir. Bir sekretagog, hipofizin üretemediği hormonu salgılatamaz, işlevsel somatotrop hücreler olmadığında çalışamaz ve yükselen IGF-1'in uyguladığı negatif geri bildirimden kaçamaz. Replasman tedavisinde böyle bir tavan yoktur; bu da hem gerçek eksiklikteki klinik yararını hem de kötüye kullanıldığında fizyolojik düzeyin üzerinde maruziyet potansiyelini açıklar.
Bir diğer fark süreyle ilgilidir. Doğal GHRH ve sermorelin dakikalar içinde temizlenir. CJC-1295, serum albüminine bağlanan bir ilaç afinite kompleksiyle tasarlanmıştır; bu, dolaşımda kalış süresini dakikalardan günlere çıkarmıştır ve sağlıklı yetişkinlerde tahmini yarı ömrü 5,8 ila 8,1 gün olmuştur (Teichman ve ark., 2006). Kısa bir pulstan sürekli bir sinyale geçiş anlamlı bir farmakolojik değişikliktir; çünkü hiç kapanmayan bir uyaran, kısa etkili bir analogun yaptığı gibi fizyolojiyi artık taklit etmez.
Düzenleyici kurumlar hangi kullanımları gerçekten onaylıyor, hangilerini onaylamıyor?
İki ailenin en keskin biçimde ayrıştığı nokta burasıdır ve okurun anlaması gereken en önemli şeydir. Somatropin onaylı bir ilaçtır; Amerika Birleşik Devletleri'nde, Avrupa Birliği'nde ve düzenlemeye tabi çoğu pazarda tanımlı ve nispeten dar bir durum listesi için ruhsatlıdır. Yetişkinlerde temel endikasyon, uygun provokasyon testleriyle doğrulanan, tipik olarak hipofiz veya hipotalamus hastalığından, cerrahiden, radyoterapiden ya da travmadan kaynaklanan büyüme hormonu eksikliğidir. Endocrine Society'nin erişkin büyüme hormonu eksikliği klinik uygulama kılavuzu, herhangi bir replasman tedavisi düşünülmeden önce bu tanının nasıl konulması gerektiğini ortaya koyar (Molitch ve ark., 2011). Pediatrik endikasyonlar ayrıdır ve çeşitli özgül nedenlere bağlı büyüme yetersizliğini kapsar.
Çok önemli bir nokta olarak, yaşlanma onaylı bir endikasyon değildir. Büyüme hormonu salgısındaki yaşa bağlı düşüş, bazen somatopoz olarak pazarlansa da replasman gerektiren bir eksiklik durumu olarak kabul edilmez ve kılavuz kuruluşları bunun tedavisini onaylamayı tutarlı biçimde reddetmiştir.
Sekretagoglar arasında düzenleyici tablo daha zayıftır. Tesamorelin tek açık istisnadır: FDA onu Kasım 2010'da, Egrifta markası altında, lipodistrofisi olan HIV ile enfekte hastalarda fazla karın yağının azaltılması için onaylamıştır. Bu onay dardır ve uzun vadeli kardiyovasküler yararın ve güvenliğin incelenmediğini belirten açık bir kullanım sınırlaması taşır. Genel popülasyonda vücut kompozisyonu değişikliği için verilmiş bir onay değildir.
Sermorelin alışılmadık bir ara konumdadır. Geref adlı markalı bir sermorelin ürünü 1990'larda ABD'de, hipofizin büyüme hormonu salgı kapasitesinin tanısal değerlendirmesi dahil olmak üzere onaylanmıştır. Üretici onu 2008'de güvenlik nedenleriyle değil ticari nedenlerle piyasadan çekmiş ve FDA'dan onayların iptalini istemiştir. Dolayısıyla bugün ABD pazarında FDA onaylı bir sermorelin ürünü yoktur; ancak bazı yargı bölgelerinde eczanelerde majistral olarak hazırlanmaya devam etmektedir ve bu, onaylı bir ilaçtan farklı bir yasal statüdür.
CJC-1295, ipamorelin ve GHRP-6 hiçbir yerde onay sürecini tamamlamamıştır. Bunlar araştırma aşamasındaki bileşiklerdir ve çoğu ülkede insan kullanımı için onaylanmamış araştırma kimyasalları olarak satılır. İpamorelin ve CJC-1295'in her ikisi de klinik geliştirmeye ulaşmış ve sonra bırakılmıştır. MK-677 de kapsamlı bir çalışma programına rağmen hiçbir zaman onay alamamıştır. Hiçbirinin etiketi, insana uygulama için düzenlenmiş bir üretim standardı ya da onaylı bir endikasyonu yoktur.
Rekombinant HGH için klinik kanıtlar ne gösteriyor?
Gerçek, biyokimyasal olarak doğrulanmış büyüme hormonu eksikliğinde replasmanın kanıt tabanı güçlüdür ve onlarca yıla yayılır. Bu popülasyondaki kontrollü çalışmalar ve uzun vadeli kayıt verileri vücut kompozisyonu, kemik yoğunluğu, lipid profili ve yaşam kalitesi ölçümlerindeki değişiklikleri tarif eder; Endocrine Society kılavuzu da bu literatürü kimin, nasıl test edilmesi gerektiği ve replasmanın nasıl izlenmesi gerektiği konusunda önerilere dönüştürür (Molitch ve ark., 2011). Burada önemli olan çekince, bu kanıtın hormondan yoksun kişilerde üretilmiş olmasıdır. Hipofiz işlevi normal olan kişilere aktarılamaz.
Bu ikinci popülasyon için en bilgilendirici sentez, Liu ve arkadaşlarının 2008'de Annals of Internal Medicine dergisinde yayımlanan sistematik derlemesi olmaya devam etmektedir. Yazarlar, yaşları kabaca 13 ila 45 arasında olan 303 sağlıklı katılımcının büyüme hormonu aldığı, 13,3 kişi-yıllık tedaviyi temsil eden 27 çalışma örneklemini tanımlayan 44 makale belirlemiştir. Vardıkları sonuç nettir: mevcut sınırlı kanıt, büyüme hormonunun vücut kompozisyonunu değiştirebileceğini ancak incelenen atletik performans sonuçları üzerinde çok az etkisi olduğunu ve egzersiz kapasitesinin bozulmasıyla ilişkili olabileceğini düşündürmektedir. Büyüme hormonu alan katılımcılar, almayanlara göre daha sık yumuşak doku ödemi ve yorgunluk yaşamıştır.
Görünüm ile işlev arasındaki bu ayrışma, alandaki en tutarlı biçimde yinelenen bulgulardan biridir. Görüntüleme veya biyoimpedansla ölçülen yağsız kütle, kısmen büyüme hormonunun sodyum ve su tutulumunu artırması nedeniyle, kuvvet veya sprint kapasitesinde karşılık gelen bir artış olmadan yükselebilir. Büyüme hormonunu anabolik ajanlarla bu temelde karşılaştıran okurlar, bu ayrımın daha ayrıntılı işlendiğini peptidler ve steroidler analizimizde bulabilir.
Somatropin kanıt tabanının diğer yarısı, maruziyet fizyolojik ihtiyacı aştığında ne olduğuyla ilgilidir. Sürekli fizyolojik düzeyin üzerindeki büyüme hormonu, akromegaliden bilinen tanınabilir bir klinik tablo oluşturur: artralji, miyalji, periferik ödem, karpal tünel sendromu, insülin direnci ve zamanla kalp değişiklikleri. Bunlar mekanizmadan çıkarılmış varsayımsal riskler değildir. Kronik büyüme hormonu fazlasının belgelenmiş sonuçlarıdır; onaylı replasmanın sabit bir miktarda verilmek yerine IGF-1'e göre titre edilmesinin nedeni budur.
Somatropinin iki yapısal avantajı yine de açıkça belirtilmelidir. Kimliği, saflığı ve potensi farmasötik üretim ve düzenleyici denetimle güvence altındadır ve etkileri artakalan hipofiz kapasitesine bağlı olmadığı için öngörülebilirdir. Bu avantajların hiçbiri, düzenlenmiş tedarik zinciri dışından temin edilen onaysız araştırma peptidleri için geçerli değildir.
Sermorelin, CJC-1295, ipamorelin ve GHRP-6 için çalışmalar ne gösteriyor?
Sekretagog kanıt tabanı bileşik bileşik okunmalıdır; çünkü kalite büyük ölçüde değişir ve bileşikler çoğunlukla tek bir veri setini paylaşıyormuş gibi tartışılır. Oysa paylaşmazlar.
Tesamorelin, açık farkla en güçlü insan kanıtına sahiptir. Falutz ve arkadaşlarının 2007'de New England Journal of Medicine dergisinde yayımladığı temel çalışmada, HIV'li ve karın yağı birikimi olan, %86'sı erkek 412 hasta 26 hafta boyunca deri altı tesamorelin veya plasebo almak üzere randomize edilmiş; birincil sonlanım noktası bilgisayarlı tomografide visseral yağ dokusundaki yüzde değişim olmuştur. Visseral yağ dokusu tesamorelin grubunda %15,2 azalırken plasebo grubunda %5,0 artmış ve lipid parametreleri iyileşmiştir. Stanley ve arkadaşlarının 2014'te JAMA dergisinde yayımladığı, antiretroviral tedavi gören ve karın yağı birikimi olan 50 yetişkinde yapılan daha sonraki bir randomize çalışma, altı ayda karaciğer yağında küçük ama istatistiksel olarak anlamlı bir azalma bulmuş; karaciğer yağı değişimi visseral yağ dokusundaki azalmayla ilişkili bulunmuştur.
CJC-1295 için yayımlanmış insan farmakolojisi vardır, ancak etkinlik sonuçları yoktur. Teichman ve arkadaşları, 21 ila 61 yaş arası sağlıklı yetişkinlerde iki randomize, plasebo kontrollü, çift kör artan doz çalışması bildirmiştir (JCEM, 2006). Tek bir deri altı uygulama, ortalama plazma büyüme hormonunu altı gün veya daha uzun süre boyunca 2 ila 10 kat, ortalama plazma IGF-1'i ise 9 ila 11 gün boyunca 1,5 ila 3 kat artırmış; tahmini yarı ömür 5,8 ila 8,1 gün olmuştur. Tekrarlanan uygulamadan sonra ortalama IGF-1, 28 güne kadar başlangıcın üzerinde kalmıştır. Bileşik, bu kısa süreli ortamda güvenli ve nispeten iyi tolere edilebilir olarak tanımlanmıştır. Var olmayan şey, bu biyokimyasal değişimin bir klinik sonucu iyileştirdiğini gösteren herhangi bir çalışmadır. Farmakoloji yerine hazırlama hesabı arayan okurlar, bu soruyu doğrudan ele alan özel CJC-1295 hesaplayıcısını kullanmalıdır.
İpamorelin esas olarak özgün tanımlama makalesiyle desteklenir. Raun ve arkadaşları onu 1998'de European Journal of Endocrinology dergisinde bir pentapeptit (Aib-His-D-2-Nal-D-Phe-Lys-NH₂) ve büyüme hormonu salgısı açısından GHRH ile karşılaştırılabilir seçiciliğe sahip ilk grelin reseptörü agonisti olarak tanımlamıştır. Deneylerinde, büyüme hormonu salgısı için ED50 değerinin 200 katından fazla miktarlarda bile ACTH veya kortizol salgısını, GHRH uyarımından anlamlı ölçüde farklı düzeylerde artırmamıştır. İpamorelin hakkında en çok tekrarlanan ifade olan bu seçicilik iddiası, tekrarlanan uygulamaya dair kontrollü insan çalışmalarından değil, klinik öncesi çalışmadan gelir.
GHRP-6 grubun en eskisidir ve insan verileri en açık biçimde tek seanslarla sınırlı olan bileşiktir. Ilson ve arkadaşları 1989'da JCEM'de, bu heksapeptidin sağlıklı insan deneklerde diğer hipofiz hormonları üzerinde karşılaştırılabilir etkiler olmaksızın büyüme hormonu salgısını seçici olarak uyardığını bildirmiştir. Frieboes ve arkadaşlarının sağlıklı erkeklerde gece boyunca yürüttüğü daha sonraki bir çalışma (Neuroendocrinology, 1995), tekrarlanan intravenöz GHRP-6 bolusları ile plaseboyu karşılaştırmış; büyüme hormonu, ACTH ve kortizol salgısında artışın yanı sıra evre 2 uykuda artış bulmuş, yavaş dalga uykusu ise artmamıştır. GHRP-6 ayrıca grelin yolu üzerinden belirgin iştah artışıyla da bilinir. Haftalar veya aylar boyunca tekrarlanan GHRP-6 uygulamasını herhangi bir sonuç için inceleyen kontrollü bir çalışma yoktur.
Gruptaki peptit olmayan madde olan MK-677 (ibutamoren), en uzun kontrollü takibi sağlar. Nass ve arkadaşları, sağlıklı yaşlı yetişkinlerde iki yıllık, çift kör, randomize, plasebo kontrollü, değiştirilmiş çapraz geçişli bir çalışma yürütmüştür (Annals of Internal Medicine, 2008). Günlük ağızdan uygulama büyüme hormonunu ve IGF-1'i sağlıklı genç yetişkinlerde görülen düzeylere döndürmüş, yağsız kütle artarken plasebo grubunda azalmıştır. Vücut ağırlığı MK-677 grubunda 2,7 kg artarken plasebo grubunda 0,8 kg artmıştır. Çalışma metabolik bedeli de bildirmiştir: açlık kan glukozu ortalama 0,3 mmol/L (5 mg/dL) artmış ve insülin duyarlılığı azalmıştır. Aynı sayıdaki eşlik eden başyazı, büyüme hormonu sekretagoglarının yaşlanmanın etkilerine karşı kullanıma henüz hazır olmadığı sonucuna varmıştır.
Sigalos ve Pastuszak'ın Sexual Medicine Reviews dergisinde 2018'de yayımladığı bir derleme bu literatürü incelemiş ve tutarlı bir sonuca varmıştır: sekretagoglar büyüme hormonunu ve IGF-1'i güvenilir biçimde yükseltir, ancak klinik sonuç verileri ve özellikle uzun vadeli güvenlik verileri rutin kullanımı desteklemek için yetersizdir.
HGH ve sekretagog peptidler yan yana nasıl karşılaştırılır?
Aşağıdaki tablo, yukarıda tartışılan yapısal farkları özetler. Yalnızca farmakolojik ve düzenleyici özelliklerin bir karşılaştırmasıdır ve kullanıma dair hiçbir yönlendirme içermez.
| Özellik | HGH (somatropin) | GH sekretagog peptidler |
|---|---|---|
| Moleküler yapı | Hipofiz GH'siyle aynı, 191 amino asitlik rekombinant protein | 5 ila 44 amino asitlik peptidler; MK-677 peptit olmayan küçük bir moleküldür |
| Hedef | Periferik dokulardaki büyüme hormonu reseptörü | Hipofiz GHRH reseptörü (sermorelin, CJC-1295, tesamorelin) veya grelin reseptörü GHS-R1a (ipamorelin, GHRP-6) |
| Strateji | Doğrudan replasman, hipofizi atlar | Yukarı akım uyarımı, işlevsel somatotrop hücreler gerektirir |
| Salgı örüntüsüne etkisi | Enjeksiyon farmakokinetiğiyle belirlenen, pulsatil olmayan profil | Mevcut pulsları güçlendirir; uzun etkili analoglar bu avantajı düzleştirir |
| Negatif geri bildirim | Geriye kalan endojen salgıyı baskılar | IGF-1 ve somatostatin geri bildirimi işlemeye devam eder ve bir tavan oluşturur |
| Ruhsat durumu | ABD'de, AB'de ve düzenlemeye tabi çoğu pazarda onaylı reçeteli ilaç | Tesamorelin tek bir dar HIV endikasyonu için onaylı; sermorelinin artık onaylı bir ABD ürünü yok; CJC-1295, ipamorelin, GHRP-6 ve MK-677 onaysız |
| İnsan kanıtı | Eksiklikte onlarca yıllık kontrollü çalışmalar ve kayıt verileri | HIV lipodistrofisinde tesamorelin için güçlü; CJC-1295 için kısa süreli farmakoloji; ipamorelin seçiciliği için büyük ölçüde klinik öncesi; GHRP-6 için tek seanslık çalışmalar; MK-677 için iki yıllık çalışma |
| IGF-1 üzerindeki etki | Maruziyetle orantılı yükselir, fizyolojik tavan yoktur | Yükselir, ancak hipofiz kapasitesi ve geri bildirimle sınırlanır |
| Karakteristik yan etkiler | Ödem, artralji, karpal tünel sendromu, insülin direnci, fazlalıkta akromegali benzeri değişiklikler | Enjeksiyon yeri reaksiyonları; GHRP-6 ile iştah artışı ve kortizol/prolaktin etkileri; MK-677 ile glukoz ve insülin duyarlılığı değişiklikleri |
| Ürün kalite güvencesi | Farmasötik üretim ve düzenleyici denetim | Yalnızca araştırma amaçlı bileşikler için düzenlenmiş bir insan kullanımı standardı yok |
| Anti-doping durumu | Her zaman yasak, WADA kategori S2 | Her zaman yasak, WADA kategori S2 |
Bir bütün olarak okunduğunda tablo, iki ailenin aynı soruyu yanıtlayan birbirinin yerine geçebilir seçenekler olmadığını gösterir. Somatropin, teşhis edilmiş bir hastalığın tedavisidir. Sekretagoglar ise, etiketli popülasyonundaki tesamorelin tek istisna olmak üzere, biyokimyasal etkinliği klinik değerinden daha iyi belgelenmiş araştırma araçlarıdır.
Tıbbi sorumluluk reddi: bu karşılaştırma yalnızca eğitim amaçlı sunulmuştur. Tıbbi tavsiye değildir, bu bileşiklerden herhangi birinin kullanılması için bir öneri oluşturmaz ve kendi kendine tanı koymak veya tedavi etmek için kullanılmamalıdır. Büyüme hormonu ekseni tedavisini düşünen herkes nitelikli bir endokrinoloğa danışmalıdır.
Her ailenin bilinen yan etkileri ve riskleri nelerdir?
Somatropin için yan etki profili iyi haritalanmıştır; çünkü bileşik onlarca yıldır incelenmekte ve pazarlanmaktadır. Terapötik kullanımdaki en yaygın sorunlar sıvı tutulumu ve doku büyümesiyle ilgilidir: periferik ödem, artralji ve miyalji, parestezi ve karpal tünel sendromu. Büyüme hormonu ayrıca insülin etkisini antagonize eder; bu nedenle bozulmuş glukoz toleransı ve yeni başlayan veya kötüleşen diyabet, izlem gerektiren bilinen risklerdir. Sağlıklı genç katılımcılara ilişkin sistematik derlemede, yumuşak doku ödemi ve yorgunluk, büyüme hormonu alanlarda kontrollere göre daha sık bildirilen yan etkilerdi (Liu ve ark., 2008).
Sürekli fizyolojik düzeyin üzerindeki maruziyetle birlikte endişe, daha önce anlatılan akromegali benzeri sendromu da kapsayacak şekilde genişler: yumuşak doku ve kemik aşırı büyümesi, kardiyomiyopati, hipertansiyon ve uyku apnesi. Büyüme hormonu büyük ölçüde mitojenik bir sinyal olan IGF-1 aracılığıyla etki ettiğinden, proliferatif hastalığa dair uzun süredir var olan kuramsal bir kaygı da bulunur; onaylı replasmanın aktif malignitede kontrendike olması ve süresiz verilmek yerine IGF-1'e göre izlenmesinin bir nedeni budur.
Sekretagoglar farklı ve birçok yönden daha az iyi tanımlanmış bir risk profili taşır. Etkileri hipofiz kapasitesi ve sağlam negatif geri bildirimle sınırlandığından, IGF-1 yükselmesinin tavanının ilke olarak enjekte edilen hormondakinden düşük olması gerekir. Bu argüman mekanizma açısından makuldür, ancak uzun vadeli güvenlik çalışmalarıyla gösterilmemiştir ve tavan her durumda aynı şekilde geçerli değildir: IGF-1'i haftalarca yüksek tutan uzun etkili bir GHRH analogu maruziyet profilini önemli ölçüde değiştirir.
Bileşiğe özgü kaygılar burada önem taşır. GHRP-6 seçici değildir: Frieboes ve arkadaşlarının gece boyunca yürüttüğü çalışma büyüme hormonunun yanı sıra ACTH ve kortizol salgısında artış bulmuştur ve bileşik, grelin reseptörü aktivasyonu yoluyla belirgin açlık hissi yaratır. Tekrarlanan uygulamanın klinik olarak anlamlı kortizol yükselmesine yol açıp açmadığı insanlarda hiç test edilmemiştir. İpamorelin özellikle bunu önlemek için tasarlanmıştır ve özgün tanımlamadaki seçicilik verileri gerçekten olumludur, ancak bunlar klinik öncesidir. MK-677 en net uzun vadeli uyarı sinyalini sağlar; çünkü iki yıllık çalışma ortalama 0,3 mmol/L'lik açlık glukozu artışını ve azalmış insülin duyarlılığını belgelemiştir.
Son olarak, farmakolojiyle ilgisi olmayan bir risk kategorisi vardır. Onaylı somatropin ve tesamorelin düzenlenmiş üretimden gelir. Onaysız araştırma peptidleri gelmez; saflık, kimlik, sterilite ve endotoksin içeriği hiçbir insan kullanımı standardıyla güvence altına alınmaz. FDA, onaysız peptid ürünleri pazarlayan firmalara uyarı mektupları göndermiştir. Deri altına enjekte edilen bir bileşik için bu kalite açığı, molekülün vücuda girdikten sonra ne yaptığından bağımsız olarak başlı başına önemli bir güvenlik sorunudur.
Klinisyenler ve anti-doping laboratuvarları neden IGF-1 belirtecini takip eder?
Büyüme hormonunun kendisi ölçülmesi zor bir analittir. Salgısı pulsatil ve belirgin biçimde sirkadiyendir; bu yüzden tek bir kan örneği, hangisi olduğunu bilme imkânı olmadan bir tepeyi ya da bir çukuru yakalayabilir ve dolaşımdaki yarı ömrü dakikalar mertebesindedir. Normal bir sonuç ile ciddi biçimde anormal bir sonuç, aynı kişide saatler arayla elde edilebilir. Bu nedenle erişkin büyüme hormonu eksikliği tanısı, Endocrine Society kılavuzunda belirtildiği gibi, bazal ölçüme değil provokasyon (uyarı) testine dayanır (Molitch ve ark., 2011).
İnsülin benzeri büyüme faktörü 1 bu sorunların çoğunu çözer. IGF-1, ağırlıklı olarak karaciğerde büyüme hormonuna yanıt olarak üretilir, yarı ömrünü büyük ölçüde uzatan IGF bağlayıcı proteinlere bağlı olarak dolaşır ve çok az pulsatilite gösterir. Dolayısıyla tek bir IGF-1 ölçümü, örnekleme anındaki dakikayı değil, kabaca önceki günlerdeki bütünleşik büyüme hormonu maruziyetini yansıtır. Bu kararlılık, onu onaylı tedavide bir titrasyon hedefi ve bir güvenlik sınırı olarak kullanılabilir kılan şeydir: IGF-1'i yaşa ve cinsiyete göre ayarlanmış bir referans aralığında tutmak, klinisyenlerin fazlalığın akromegali benzeri sonuçlarından kaçınmasının pratik yoludur.
IGF-1 sekretagog literatüründe de aynı nedenle merkezidir. CJC-1295 üzerine yapılan Teichman çalışması, tek uygulamadan sonraki 9 ila 11 günlük yükselmesi güvenilir biçimde ölçülebildiği için IGF-1'i birincil gösterge olarak bildirmiştir; oysa altta yatan büyüme hormonu pulslarını izlemek yoğun örnekleme gerektirirdi. İki yıllık MK-677 çalışması da IGF-1'in genç yetişkin düzeylerine döndürülmesini temel farmakodinamik sonlanım noktası olarak kullanmıştır.
Anti-dopingde mantık tersine döner ama belirteç aynıdır. Rekombinant büyüme hormonu endojen hormonla neredeyse aynıdır ve hızla temizlenir; bu yüzden doğrudan tespitin çok kısa bir penceresi vardır. Bu nedenle anti-doping bilimi, büyüme hormonuna bağımlı belirteçlere dayanan dolaylı bir biyobelirteç yaklaşımı geliştirmiştir: IGF-1, prokollajen tip III amino-terminal propeptit (P-III-NP) ile birlikte bir ayırıcı skorda birleştirilir. İki belirtecin kinetiği farklıdır; IGF-1 uygulamadan birkaç hafta içinde yükselir ve bırakıldıktan sonra hızla geri düşerken, P-III-NP daha kademeli yükselir ve normale daha yavaş döner; bu da kombinasyonu, her birinden tek başına daha uzun bir pencerede bilgilendirici kılar.
Test edilen herkes için doğrudan bir sonuç çıkar. Biyobelirteç yaklaşımı, uygulanan molekülü değil büyüme hormonu maruziyetinin aşağı akım sonucunu tespit ettiğinden, IGF-1'i başarıyla yükselten bir sekretagog bu yaklaşım açısından görünmez değildir. Hormon enjekte etmek yerine hipofizi uyarmak mekanizmayı değiştirir, biyokimyasal ayak izini değil.
Her seçeneğin yasal ve anti-doping durumu nedir?
İki ailenin yasal konumları gerçekten farklıdır ve bunları birbirine karıştırmak yaygın bir hatadır. Somatropin reçeteli bir ilaçtır; onaylı bir endikasyon için reçete edildiğinde ve eczane aracılığıyla temin edildiğinde bulundurulması ve kullanılması yasaldır. Birçok yargı bölgesinde ayrıca kontrol altındadır: Amerika Birleşik Devletleri'nde, onaylanmamış kullanımlar için insan büyüme hormonu dağıtımı özel federal cezai hükümlere tabidir ve bu, çoğu reçeteli ilaç için geçerli olandan daha katı bir konumdur. Dolayısıyla onu tıbbi sistem dışında edinmek veya tedarik etmek, düzenleyici bir ayrıntı meselesi değildir.
Tesamorelin de etiketli HIV lipodistrofisi endikasyonu dahilinde reçeteli bir ilaçtır. Sermorelin, ülkeler arasında önemli ölçüde değişen, majistral hazırlamaya ilişkin bir gri bölgede yer alır; çünkü ABD pazarında onaylı bir ürün yoktur, ancak bazı ortamlarda eczanede hazırlanan müstahzarlar bulunur. CJC-1295, ipamorelin, GHRP-6 ve MK-677 çoğu yargı bölgesinde ne onaylı ilaçtır ne de yasal bir diyet bileşenidir. İnsan kullanımı için açıkça onaylanmamış araştırma kimyasalları olarak satılırlar ve bazı ülkelerde insan tüketimi için tedarikleri yasa dışıdır. Yasal durum, bir satıcının web sitesinden varsayılmak yerine her zaman yerel olarak doğrulanmalıdır.
Buna karşılık anti-doping konumu tektir ve belirsizliğe yer bırakmaz. Her iki aile de Dünya Anti-Doping Ajansı Yasaklı Listesi'nin S2 kategorisine girer; bu kategori peptit hormonlarını, büyüme faktörlerini, ilgili maddeleri ve mimetikleri kapsar. Büyüme hormonu ve analogları ile fragmanları S2.2.3'te ele alınır. Büyüme hormonu salgılatıcı faktörler S2.2.4'te ele alınır; bu madde GHRH ve analoglarını, büyüme hormonu sekretagoglarını ve mimetiklerini ve GH salgılatıcı peptidleri kapsar. Sermorelin, CJC-1295, tesamorelin, ipamorelin, ibutamoren (MK-677) ve GHRP'ler burada adı geçen veya kapsama alınan maddeler arasındadır.
Bu sınıflandırmanın iki özelliği vurgulanmayı hak eder. Birincisi, S2 maddeleri hem müsabaka içinde hem dışında her zaman yasaktır; dolayısıyla izin verilen bir kullanım dönemi yoktur. İkincisi, liste bunlarla sınırlı değildir: benzer kimyasal yapıya veya biyolojik etkiye sahip maddeler adı geçsin geçmesin yasaktır; bu, yeni analogların açabileceği boşluğu kapatır. Belgelenmiş bir tıbbi durum için ilke olarak terapötik kullanım muafiyeti mümkündür, ancak bu, kullanımdan önce resmî onay gerektirir, sonradan yapılan bir gerekçelendirmeyi kabul etmez.
Sporcular, askerî personel ve test edilmeye tabi herkes, bu sayfada tartışılan her bileşiği yasaklı saymalıdır. Reçete tek başına bu durumu değiştirmez ve bir bileşiğin kişinin kendi hormonunun doğal uyarıcısı olarak pazarlanması, yasaklı sınıflandırması üzerinde hiçbir etki yapmaz.
Hatırlatma: bu makale eğitim amaçlıdır ve anlatılan hiçbir bileşiğin kullanılmasını önermez. Tartışılan peptidlerin birkaçı, insan kullanımı için onaylanmamış araştırma bileşikleridir. Büyüme hormonu eksenini etkileyen herhangi bir müdahaleyi düşünmeden önce nitelikli bir sağlık uzmanına danışın ve kendi ülkenizdeki yasal durumu doğrulayın.
Önerilen ürünler
Kalite ve saflık gözetilerek seçilmiş araştırma peptitleri:
GHK-Cu
Yaşlanma karşıtı bileşik
GHK-Cu Pen
Önceden doldurulmuş GHK-Cu kalemi
GLOW-UP Ritual
3 kalemlik set: Glow, NAD+, GHK-Cu
Bilginizi test edin
Hızlı test · 6 soru
Sıkça Sorulan Sorular
HGH bir peptit midir, yoksa HGH ve peptidler iki farklı şey midir?
Büyüme hormonu sekretagogları HGH enjekte etmekten daha güvenli midir?
Bu bileşiklerden hangisi gerçekten FDA onaylıdır?
İpamorelin neden seçici olarak tanımlanıyor ve bu iddia ne kadar sağlam?
HGH yerine bir sekretagog kullanmak pozitif doping testinden kaçınmaya yardımcı olur mu?
Neden büyüme hormonunun kendisi değil de IGF-1 ölçülür?
Tesamorelin çalışmaları gerçekte ne gösterdi?
Büyüme hormonu veya sekretagoglar yaşlanmanın etkilerini tersine çevirebilir mi?
Bilimsel Kaynaklar
- Falutz J, Allas S, Blot K, Potvin D, Kotler D, Somero M, et al. (2007). Metabolic effects of a growth hormone-releasing factor in patients with HIV. New England Journal of Medicine (PMID: 18057338). (PubMed)
- Teichman SL, Neale A, Lawrence B, Gagnon C, Castaigne JP, Frohman LA (2006). Prolonged stimulation of growth hormone (GH) and insulin-like growth factor I secretion by CJC-1295, a long-acting analog of GH-releasing hormone, in healthy adults. Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism, 91(3):799-805 (PMID: 16352683). (academic.oup.com)
- Raun K, Hansen BS, Johansen NL, Thøgersen H, Madsen K, Ankersen M, Andersen PH (1998). Ipamorelin, the first selective growth hormone secretagogue. European Journal of Endocrinology, 139(5):552-561 (PMID: 9849822). (PubMed)
- Nass R, Pezzoli SS, Oliveri MC, Patrie JT, Harrell FE Jr, Clasey JL, et al. (2008). Effects of an oral ghrelin mimetic on body composition and clinical outcomes in healthy older adults: a randomized trial. Annals of Internal Medicine, 149(9):601-611 (PMID: 18981485). (PubMed)
- Liu H, Bravata DM, Olkin I, Friedlander A, Liu V, Roberts B, et al. (2008). Systematic review: the effects of growth hormone on athletic performance. Annals of Internal Medicine, 148(10):747-758 (PMID: 18347346). (PubMed)
- Sigalos JT, Pastuszak AW (2018). The safety and efficacy of growth hormone secretagogues. Sexual Medicine Reviews, 6(1):45-53 (PMID: 28400207). (PubMed)
- Frieboes RM, Murck H, Maier P, Schier T, Holsboer F, Steiger A (1995). Growth hormone-releasing peptide-6 stimulates sleep, growth hormone, ACTH and cortisol release in normal man. Neuroendocrinology, 61(5):584-589 (PMID: 7617137). (PubMed)
- Ilson BE, Jorkasky DK, Curnow RT, Stote RM (1989). Effect of a new synthetic hexapeptide to selectively stimulate growth hormone release in healthy human subjects. Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism, 69(1):212-214 (PMID: 2543692). (PubMed)
- Stanley TL, Feldpausch MN, Oh J, Branch KL, Lee H, Torriani M, Grinspoon SK (2014). Effect of tesamorelin on visceral fat and liver fat in HIV-infected patients with abdominal fat accumulation: a randomized clinical trial. JAMA, 312(4):380-389. (jamanetwork.com)
- Molitch ME, Clemmons DR, Malozowski S, Merriam GR, Vance ML (2011). Evaluation and treatment of adult growth hormone deficiency: an Endocrine Society clinical practice guideline. Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism, 96(6):1587-1609.
- U.S. Food and Drug Administration, Center for Drug Evaluation and Research (2010). Egrifta (tesamorelin for injection): approval letter and prescribing information, NDA 022505. FDA Drugs@FDA. (accessdata.fda.gov)
- World Anti-Doping Agency (2026). The Prohibited List, section S2: peptide hormones, growth factors, related substances and mimetics. World Anti-Doping Code, International Standard. (wada-ama.org)
- Cowan DA (2022). Procollagen type III amino-terminal propeptide and insulin-like growth factor I as biomarkers of growth hormone administration. Drug Testing and Analysis. (analyticalsciencejournals.onlinelibrary.wiley.com)